හිසකෙස් ගැලවී යාම කළමනාකරණය: හේතු සහ ප්රතිකාර (Hair Loss Management: Causes and Treatments)(read this article in ➡English)
.png)
හිසකෙස් ගැලවී යාම (Alopecia) යනු බොහෝ දෙනෙකුට දුක ගෙන දෙන පොදු ගැටලුවකි. දිනකට 50 සිට 100 දක්වා කෙස් ගස් ගැලවී යාම සාමාන්ය වුවත්, අධික ලෙස හෝ පැහැදිලිව පෙනෙන ලෙස හිසකෙස් තුනී වීම යම් ගැටලුවක ලකුණක් විය හැකියි.
හිසකෙස් ගැලවී යාමට පොදු හේතු (Common Causes)
හිසකෙස් ගැලවී යාම යනු සාධක කිහිපයක එකතුවකින් ඇති විය හැකි සංකීර්ණ තත්ත්වයකි.
පරම්පරාවෙන් ඇති වන ගැලවී යාම (Androgenetic Alopecia):
මෙය ලෝකයේ වඩාත් ම පොදු හේතුවයි.
ජානමය වන අතර වයස සමඟ ක්රමයෙන් ඇතිවේ. පිරිමින්ට තට්ටය පෑදීම ලෙසත්, කාන්තාවන්ට හිසකෙස් තුනී වීම ලෙසත් පෙනේ.
හෝමෝන වෙනස්වීම් (Hormonal Changes):
ගර්භණී සමයේදී සහ දරු ප්රසූතියෙන් පසුව (Estrogen අඩු වීම නිසා).
ආර්තවහරණය (Menopause) නිසා.
තයිරොයිඩ් ගැටළු (අධි-ක්රියාකාරී හෝ අඩු-ක්රියාකාරී තයිරොයිඩ්) නිසා.
මානසික ආතතිමය අවස්ථා (Stressful Events - Telogen Effluvium):
විශාල සැත්කමක්, දරුණු උණක් හෝ අධික මානසික ආතතියක් වැනි කම්පනයක් නිසා කෙස් විශාල ප්රමාණයක් විවේක අවස්ථාවට (resting phase) තල්ලු වී, මාස කිහිපයකට පසු කැපී පෙනෙන ලෙස ගැලවී යාම සිදුවේ. මෙය බොහෝ විට තාවකාලිකයි.
පෝෂණ ඌනතා (Nutritional Deficiencies):
යකඩ (Iron), ප්රෝටීන්, සින්ක්, විටමින් A, D, සහ B12 වැනි අත්යවශ්ය පෝෂ්ය පදාර්ථ නොමැති විට.
ඖෂධ සහ ප්රතිකාර:
පිළිකා සඳහා ලබා දෙන රසායනික චිකිත්සාව (Chemotherapy) වැනි ඇතැම් ඖෂධ.
හිසකෙස් සැකසුම් (Hairstyles and Treatments):
බොහෝ වේලාවක් තදින් ඇද බැඳ තබන ලද කොණ්ඩා මෝස්තර (Traction Alopecia) හෝ අධික ලෙස රසායනික (Perming, Bleaching) සහ තාපය යොදා සිදු කරන ප්රතිකාර මගින් හිසකෙස් දුර්වල වී කැඩී යාම.
අදාළ රෝග සහ තත්වයන් (Associated Illnesses)
හිසකෙස් ගැලවී යාම හදිසියේ, පැල්ලම් ලෙස හෝ වෙනත් රෝග ලක්ෂණ සමඟ පැමිණේ නම් එය වෙනත් රෝගයක ලකුණක් විය හැකියි.
| රෝගය/තත්වය (Illness/Condition) | හිසකෙස් ගැලවී යාමේ ස්වභාවය (Type) | විස්තරය (Description) |
| Alopecia Areata | පැල්ලම් ලෙස (Patchy) | ප්රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය හිසකෙස් වලට වැරදියට පහර දීම නිසා ඇතිවන රෝගයකි. |
| තයිරොයිඩ් රෝග | තුනී වීම හෝ පැල්ලම් ලෙස | හිසකෙස් වර්ධනයට අවශ්ය හෝමෝන (T3, T4) අවුල් කරයි. |
| හිස්කබලේ ආසාදන | තට්ට පැල්ලම්, පලු | රින්ග්වර්ම් (Ringworm / Tinea capitis) වැනි දිලීර ආසාදන නිසා කෙස් ගස් කැඩී ගැලවී යයි. |
| PCOS | තුනී වීම | කාන්තාවන්ට පිරිමි හෝමෝන වැඩිවීම නිසා හිසකෙස් තුනී වීම. |
| රක්තහීනතාවය (Anemia) | තුනී වීම | යකඩ ඌනතාවය නිසා ශරීරයේ අත්යවශ්ය අවයවවලට ඔක්සිජන් ලබා දීමට ප්රමුඛතාවය දෙන විට කෙස්වලට ලැබෙන පෝෂණය අඩු වේ. |
ගැලවී යාම අඩු කිරීමට සහ ප්රතිකාර (Treatments)
ඵලදායී ලෙස හිසකෙස් ගැලවී යාම කළමනාකරණය කිරීමට නම්, ජීවන රටාවේ වෙනස්කම් සහ නිවැරදි වෛද්ය ප්රතිකාර අවශ්යයි.
ජීවන රටාව වෙනස් කිරීම් (Lifestyle Adjustments)
පෝෂණය: ප්රෝටීන්, යකඩ සහ විටමින් සහිත හොඳින් සමබර ආහාර වේලක් ලබා ගන්න. අවශ්ය නම් වෛද්යවරයෙකුගෙන් අසා අතිරේක (Supplements) ගන්න.
ආතතිය අඩු කරන්න: යෝගා, භාවනාව, ව්යායාම සහ ප්රමාණවත් නින්ද ලබා ගැනීමෙන් ආතතිය කළමනාකරණය කරන්න.
හිසකෙස් පරිස්සමින් හැසිරවීම:
මුල් අදින තද කොණ්ඩා මෝස්තර වලින් වළකින්න.
අධික තාපය සහ රසායනික ප්රතිකාර අඩු කරන්න.
තෙත් හිසකෙස් පුළුල් පනාවක් (wide-tooth comb) භාවිතයෙන් පීරන්න.
වෛද්ය ප්රතිකාර (Medical Treatments)
දිගටම පවතින හිසකෙස් ගැලවී යාම සඳහා චර්ම රෝග විශේෂඥ වෛද්යවරයෙකු හමුවිය යුතුය.
ඖෂධ (Medications):
Minoxidil (Rogaine): හිස්කබල මත ආලේප කරන ක්රීම් හෝ දියරයකි. හිසකෙස් වර්ධනයට උපකාරී වේ.
Finasteride (Propecia): ප්රධාන වශයෙන් පිරිමින් සඳහා ලබා දෙන බෙහෙත් පෙත්තකි. හෝමෝනයක් අවහිර කිරීමෙන් ගැලවී යාම පාලනය කරයි.
ස්ටෙරොයිඩ් (Steroids): Alopecia Areata වැනි ස්වයං ප්රතිශක්තිකරණ තත්ත්වයන්ට ප්රතිකාර කිරීමට භාවිතා කරයි.
ශල්යකර්ම/ක්රියා පටිපාටි (Procedures):
හිසකෙස් බද්ධ කිරීම (Hair Transplant): හිසකෙස් බහුල ප්රදේශයකින් කෙස් ගෙන තුනී වූ ප්රදේශවලට බද්ධ කිරීම.
PRP එන්නත් (Platelet-Rich Plasma): හිසකෙස් වර්ධනය උත්තේජනය කිරීමට රෝගියාගේම රුධිරයෙන් සකස් කළ ද්රව්යය හිස්කබලට එන්නත් කිරීම.
LLLT (Low-Level Laser Therapy): හිසකෙස් මුල් උත්තේජනය කිරීමට ආලෝකය (ලේසර්) භාවිතා කරන උපකරණ.
ඔබට හදිසි හෝ සැලකිය යුතු හිසකෙස් ගැලවී යාමක් තිබේ නම්, වෛද්යවරයෙකු හමුවීම අත්යවශ්ය වේ.
.png)
Comments
Post a Comment